Kultura Oszczędzania

W oszczędzaniu nie chodzi o sam ideę oszczędzania. Ważne jest, aby nie odkładać decyzji o rozpoczęciu oszczędzania w czasie, mówiąc: „gdy będę mieć więcej pieniędzy, to zacznę oszczędzać”.

Jeżeli zamierzamy budować wieżowiec Empire State Building, najpierw musimy wykopać głęboką dziurę i położyć silne fundamenty. Jeśli zamierzamy budować domek letniskowy – wszystko, co trzeba zrobić, to wylać płytę betonową grubości 15 centymetrów. Większość ludzi na swojej drodze do bogactwa próbuje zbudować wieżowiec na płycie z betonu grubości 15 centymetrów.

(R. T. Kiyosaki: Bogaty ojciec. Biedny ojciec, Instytut Praktycznej Edukacji, 2007, s.73.)

Odnosząc się do gospodarstwa domowego, oszczędności to nadwyżka przychodów nad wydatkami, to wyrzeczenie się bieżącej konsumpcji na rzecz przyszłego (jednakże niepewnego) komfortu. Oszczędności to utrzymanie pewnej części uzyskanych dochodów na przyszłość, części, która nie została od razu spożytkowana na zakup produktów i usług – co ważne – nieprzynoszących zysków.

We współczesnym świecie opanowanym przez specjalistów od marketingu i sprzedaży coraz częściej ulega się reklamie, złudnej promocji, ofertom kuszącym do nabycia licznych dóbr jako niezbędnych do życia. Kiedy ulegamy namowom w niezauważalny sposób ograniczona zostaje możliwość do oszczędzania, poprzez koszty zbędnej konsumpcji, poprzez „wspaniałe okazje”.

Innym aspektem utrudniającym proces akumulacji środków jest swoistego rodzaju wyścig między sąsiadami, najbliższym otoczeniem, dotyczący poziomu i standardu życia. Dąży się do przekonania przyjaciół, znajomych o dorównywaniu im w poziomie bogactwa i życia, czy to przez kupno nowego samochodu, czy obrazu.

Do tego typu zabiegów należy podchodzić z dystansem, dopasowywać je do własnych możliwości finansowych, aby nie popaść w tarapaty finansowe, zostając bez oszczędności na „czarną godzinę”. Odpowiedni poziom oszczędności powinien zapewniać lepszą przyszłość rodzinie, dzieciom oraz dawać poczucie bezpieczeństwa na starość. Dlatego też istotna jest zmiana sposobu myślenia z konsumpcyjnego na rozsądnie pro-oszczędnościowy, z jednoczesnym zwróceniem uwagi na fakt, iż oszczędzanie nie musi być nieracjonalnym skąpstwem.

W procesie oszczędzania (na pewne określone cele) istotne jest, aby określić optymalny poziom dochodów i wydatków, zmienić mechanizmy i nawyki zakupowe tak, aby unikać podejmowania decyzji impulsywnych pod wpływem emocji i chęci posiadania wszystkiego natychmiast. Na zakumulowanym kapitale można zarabiać, rozsądnie inwestując, gdyż oszczędności służą do generowania większego kapitału, a nie do regulowania z tych pieniędzy zobowiązań.

W procesie oszczędzania należy być systematycznym, ale jednocześnie nie popadać w bezsensowną drobiazgowość. Ewidencjonując wydatki, istnieje możliwość ich weryfikacji w długim okresie. Każdy jest w stanie określić, na co wydał środki pieniężne w ostatnim tygodniu, problem zaczyna pojawiać się przy miesiącu czy kwartale. O kwestii na co pieniądze się rozeszły, już nie wspominamy.

Analizując własne dochody i wydatki – długoterminowo, można ocenić, w jakich kategoriach wydatków można bez większych ograniczeń wprowadzić ograniczenia, tak by nie wydawać niepotrzebnie środków finansowych. Takowe analizy zmuszają do zastanowienia się, czy nie warto poczynić jakichś szczególnych oszczędności, zamieniając pewne zachowania czy nawyki na mniej kosztowne, co prowadzi w konsekwencji do zwiększenia przychodów – właśnie poprzez oszczędzanie.

Z oszczędzaniem istotnie związana jest również inflacja, która powoduje obniżenie wartości pieniądza w czasie. Aby oszczędności jak najmniej na tym ucierpiały, należy pomyśleć o lokowaniu i pomnażaniu zakumulowanego kapitału oraz jego zabezpieczeniu. W długim okresie zainwestowane środki mogą stać się dodatkowym (lub głównym) źródłem kapitału, co zależy oczywiście od wysokości wniesionego wkładu oraz okresu inwestycji.

  Rysunek . Ile kosztuje zastanawianie się Źródło: Materiały szkoleniowe firmy NOVISION.
Rysunek . Ile kosztuje zastanawianie się Źródło: Materiały szkoleniowe firmy NOVISION.

Skuteczne oszczędzanie należy zacząć od poznania struktury własnych wpływów i wydatków. Nie chodzi tu o samą ideę oszczędzania, lecz o rozsądną analizę kosztów i korzyści. Proces ten ma na celu umożliwienie wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, tak by każdy mógł dłużej cieszyć się spokojnym życiem, bez codziennych stresów związanych z pracą. Ważne jest też, aby nie odkładać decyzji o rozpoczęciu oszczędzania w czasie, mówiąc: „gdy będę mieć więcej pieniędzy, to zacznę oszczędzać”. Brak nawyku oszczędzania powoduje, że wszystkie kwestie związane z oszczędzaniem odkładane są na później, przez co zmniejsza się możliwość wygenerowania wyższej kwoty.

Stałe i systematyczne gromadzenie środków finansowych, rozpoczęte jak najwcześniej, istotnie wpływa na końcowy efekt. Proces oszczędzania powinien rozpocząć się w momencie rozpoczęcia pracy zarobkowej.

Zawsze oszczędzaj minimum 10% dochodów, bez względu na to, ile one wynoszą!

Istnieje bardzo duża różnica pomiędzy osobą, która zaczyna oszczędzać w wieku 20 lat, a kimś, kto się tego uczy, mając 30 lat. W prosty i klarowny sposób wyjaśnia to reguła 10-28-83 (rysunek 3). Wiąże się z tym również kwestia procentu składanego, który daje największe zyski dopiero w ostatnich latach systematycznego odkładania.

Innym aspektem związanym z finansami osobistymi jest wartość pieniądza, zwłaszcza w czasie. Pieniądz otrzymany dziś może mieć inną wartość jutro, czyli może zwiększyć dochody lub zmniejszyć zobowiązania (z pominięciem wpływu inflacji). Pojęcie wartości pieniądza w czasie ma istotne znaczenie w związku z kosztami pożyczki czy kosztu kapitału własnego lub też rzeczywistej wartości dochodu.

Kwestia czasu w aspekcie oszczędzania jest bardzo istotna. Każdy dzień zwłoki zmniejsza prawdopodobieństwo osiągnięcia wysokich korzyści i zysków. Im wcześniej rozpoczyna się proces oszczędzania i planowania finansowego, tym większa gwarancja osiągnięcia niezależności finansowej w przyszłości.

Myśląc o jesieni swojego życia, powinniśmy jednak pamiętać o zasadzie śnieżnej kuli. Zasada ta jest prosta – im dłużej oszczędzamy, tym większy kapitał jesteśmy w stanie zgromadzić, a z każdym rokiem relacja sumy zysków do sumy wpłat będzie coraz szybciej rosnąć.

Zuzanna Brud

logo finance news

zuzanna.brud@gmail.com

MKNB Bankier

Artykuł ukazał się na łamach Magazynu Finance News (numer styczeń-luty 2011)

2 myśli na temat “Kultura Oszczędzania

  1. Dobrze, przystępnie i ciekawie napisane. Skoro już zachęciliście mnie do tego abym oszczędzał, to teraz możecie zaproponować mi rentowne inwestycje (mam nadzieję że tego będzie dotyczył następny artykuł).

Dodaj komentarz